De U-waarde uitgelegd: glas, kozijn en raam

De U-waarde is de belangrijkste maat voor isolatie van glas en kozijnen. Ze wordt uitgedrukt in W/m2K: het aantal watt dat per vierkante meter verdwijnt bij een temperatuurverschil van een graad. Een lage waarde betekent weinig warmteverlies.

Bij kozijnen kom je drie varianten tegen: Ug voor het glas, Uf voor het kozijn (frame) en Uw voor het hele raam (window). Wie alleen naar Ug kijkt, mist een deel van het verhaal.

Ug: het glas

De Ug-waarde geldt voor het glas in het midden van de ruit. Enkel glas heeft ongeveer 5,8 W/m2K, standaard dubbel glas ongeveer 2,8 en HR++ rond 1,1. Triple glas komt tussen 0,4 en 0,9. Zie HR++ glas en triple glas.

Uf: het kozijn

De Uf-waarde geldt voor het kozijn zelf: het profiel van kunststof, hout of aluminium. Goede kunststof en houten profielen hebben waarden rond 1,0 tot 1,5. Aluminium met thermische onderbreking zit er in de buurt. Het profiel is vaak het zwakste deel van een raam, vooral bij smalle ramen waar veel kozijn en weinig glas zit.

Uw: het hele raam

De Uw-waarde combineert het glas, het kozijn en de rand van het glas (de afstandhouder). De formule is Uw = (Ug x Ag + Uf x Af + Psi x lg) gedeeld door (Ag + Af). Hierin is Ag het glasoppervlak, Af het kozijnoppervlak, Psi de warmteverliesfactor van de rand en lg de omtrek van het glas.

Een rekenvoorbeeld

Neem een raam van 1,2 bij 1,4 meter: het glas is 1,0 bij 1,2 meter, dus 1,2 m2, en het kozijn is 0,48 m2. De glasomtrek is 4,4 meter. Met HR++ (Ug 1,1), een kozijn met Uf 1,4 en een warme afstandhouder (Psi 0,05) is Uw = (1,1 x 1,2 + 1,4 x 0,48 + 0,05 x 4,4) / 1,68 = ongeveer 1,3.

Met oud dubbel glas (Ug 2,8), hetzelfde kozijn en een aluminium afstandhouder (Psi 0,08) is Uw ongeveer 2,6. Dat is een eigen berekening met aangenomen waarden.

Wat de regels vragen

Bij verbouw geldt voor het vervangen van ramen, deuren en kozijnen een U-waarde van maximaal 2,2 W/m2K volgens RVO. Voor de ISDE-subsidie gelden eisen aan het glas: HR++ maximaal 1,2, triple en vacuümglas maximaal 0,7. Zie subsidie en btw.

De warme afstandhouder

De rand van de ruit is het koudste punt. Een afstandhouder van kunststof of composiet geeft een lagere Psi dan aluminium. Dat verlaagt Uw en voorkomt condens aan de rand. Zie condens op ramen.

Ud voor deuren

Voor deuren is er de Ud-waarde. Een deur met een isolerend paneel scoort beter dan een deur met veel glas. Zie voordeur vervangen.

Van U-waarde naar gasverbruik

Je kunt de U-waarde omrekenen naar energie. Het jaarlijks warmteverlies in kWh is de U-waarde maal de oppervlakte maal de graaddagen maal 24, gedeeld door 1.000.

Met ongeveer 2.900 graaddagen verliest een m2 enkel glas (U-waarde 5,8) ruim 400 kWh per jaar, een m2 HR++ (U-waarde 1,1) ongeveer 77 kWh en een m2 triple (U-waarde 0,7) ongeveer 49 kWh. Dat is een eigen berekening met een aangenomen aantal graaddagen.

Deel je door ongeveer 9,8 kWh per m3 gas, dan scheelt een m2 van enkel glas naar HR++ ruim 33 m3 gas per jaar. Bij 10 m2 glas is dat al ruim 330 m3. Zie enkel glas vervangen.

Waar je de waarden vindt

De Ug-waarde van het glas staat in de offerte of op de CE-markering en op de afstandhouder tussen de ruiten. De Uf-waarde van het kozijn staat in de productgegevens van het systeem. De Uw-waarde van het raam wordt berekend en staat vaak op de specificaties van de fabrikant. Vraag het vakbedrijf om ze te noemen.

Zijn ze er niet, dan is dat een signaal om door te vragen. Zie offertes kozijnen vergelijken.

Waarom grote en kleine ramen verschillen

Bij een groot raam met weinig kozijn weegt de Ug-waarde van het glas het zwaarst. Bij een klein raam met veel kozijn weegt de Uf-waarde meer. Daarom zijn kleine ramen relatief slechter te isoleren dan grote, en loont het om bij kleine ramen extra te letten op het profiel.

Zie HR++ of triple glas.

• Lagere U-waarde is beter
• Ug is glas, Uf kozijn, Uw het hele raam
• Rand van de ruit telt mee
• Ondergrens bij verbouw is 2,2