Kozijnen vervangen in een woning uit de jaren dertig

Een woning uit de jaren dertig heeft meestal houten kozijnen met een eigen profiel, soms met een erker, een bovenlicht of glas-in-lood. Die kozijnen bepalen het beeld van de gevel. Wie ze vervangt, vervangt daarmee ook een deel van de uitstraling. Daarom is de eerste vraag niet 'welk materiaal' maar 'wat wil ik behouden'.

In Overijssel zijn voorbeelden van vooroorlogse bebouwing de tuindorpen en arbeiderswijken, zoals Pathmos in Enschede (1924) of de Wilderinkshoek in Hengelo, waar veel woningen van voor de oorlog staan. Het karakter van zo'n wijk zit voor een groot deel in de ramen en deuren.

Eerst de staat van de kozijnen bekijken

Oude houten kozijnen zijn vaak steviger dan je denkt, omdat het hout van destijds langzaam gegroeid is. Controleer met een priem de onderkanten van de stijlen en de dorpels; zit daar zacht hout, dan is er rot. Lokale schade is te herstellen vanaf € 100 per kozijn. Lees houtrot in een kozijn en kozijnen repareren.

Nieuw hout met HR++ glas

Wil je het uiterlijk behouden en toch beter isoleren, dan kan een nieuw houten kozijn met een profiel dat het oude volgt en HR++ glas. Het kost vanaf € 850 per m2 compleet. Slanke oude profielen kunnen het dikkere glas niet altijd aan; het vakbedrijf meet de sponning. Zie HR++ glas.

Kunststof met houtlook

Kunststof kozijnen zijn onderhoudsarm en vanaf € 750 per m2 compleet voordeliger. Met een houtnerflaag lijken ze op hout. Een houtlook afwerking kost vanaf € 50 per kozijn. Houd er rekening mee dat de profielen van kunststof dikker zijn dan van oud hout. Zie kozijnen met houtlook.

Een erker en bovenlichten

Een erker met meerdere ramen is een bijzonder onderdeel. De schuine of gebogen ramen en de bovenlichten vragen maatwerk en dus meer geld. Overleg vooraf over het behouden van de indeling. Lees erker en serre kozijnen.

Glas-in-lood en bijzondere ramen

Heeft het huis glas-in-lood, dan wil je dat bewaren. Isoleren kan met een voorzetraam aan de binnenkant, vanaf € 95 per m2 met glas. Zie glas-in-lood kozijnen en voorzetramen.

Vergunning en welstand

Staat het huis in een beschermd gezicht of is het een gemeentelijk monument, dan kunnen er regels gelden voor materiaal en kleur. Vraag het na bij de gemeente voor je bestelt. Zie kozijnen in een monument.

Wat de verf je vertelt

Bij een woning uit de jaren dertig zegt de verflaag veel over de staat van het hout. Scheuren die langs de nerf lopen en schilfers die loskomen laten zien dat er water achter zit.

Kleine haarscheurtjes in de hoeken zijn vaak het begin van houtrot. Wie ze op tijd overschildert, wint jaren. Bij een eerste inspectie loop je de gevel af en tik je met een stompe priem op de onderkanten van stijlen en dorpels.

Doe dat bij droog weer, het liefst na een paar dagen zonder regen, omdat nat hout altijd zacht aanvoelt. Noteer per raam wat je ziet, en maak foto's voor de aanvraag. Het vakbedrijf kan dan sneller inschatten of herstel genoeg is. Zie houtrot in een kozijn.

Ruitverdeling en bovenlichten behouden

In veel jaren dertig woningen zijn de ramen verdeeld in kleine ruiten, met een bovenlicht dat apart opent. Die verdeling geeft het huis zijn gezicht. Bij nieuwe kozijnen kun je de verdeling laten nabouwen met echte roedes of met roedes die op het glas zijn aangebracht. Echte roedes zijn duurder, maar kloppen beter met het oorspronkelijke beeld.

Let ook op de dikte van de profielen. Een nieuw kozijn met dezelfde indeling maar met dikkere profielen doet het glasvlak kleiner en het raam zwaarder ogen. Vraag een tekening van het voorstel voordat je bestelt, en leg die naast een foto van de huidige situatie.

Isoleren zonder het huis te veranderen

Wil je beter isoleren maar het uiterlijk laten zoals het is, dan zijn er drie routes. De eerste is het glas vervangen in het bestaande kozijn als de sponning dik genoeg is. De tweede is een voorzetraam aan de binnenkant, vanaf € 95 per m2 met glas. De derde is een nieuw houten kozijn met een profiel dat het oude volgt, vanaf € 850 per m2 compleet.

Welke route past, hangt af van het budget en de staat van het hout. Een combinatie is ook mogelijk: de gevel aan de straatkant behouden en de achterkant vernieuwen met kunststof. Lees glas vervangen en kozijnen vervangen in fasen.

• Eerst kijken wat je wilt behouden
• Herstel is vaak mogelijk
• Hout of houtlook, jij kiest
• Glas-in-lood voorzien van een voorzetraam