Kozijnen vervangen in Hardenberg

Hardenberg ligt aan de Overijsselse Vecht in het Vechtdal en telde in 2023 20.285 inwoners op ruim 15 km2. De stad kreeg in 1362 stadsrechten, maar brandde in 1497 en 1708 grotendeels af en werd daarna in steen herbouwd. In de twintigste eeuw bleef de stad agrarisch en groeide ze vanaf de jaren zestig, met Wavin als belangrijke werkgever.

Die groei heeft een duidelijk gelaagde woningvoorraad opgeleverd: wijken per decennium, en dus kozijnen per decennium.

Baalder en Baalderveld

Baalder dateert uit de jaren zeventig en tachtig, Baalderveld uit de jaren tachtig en negentig. In die wijken zitten kozijnen met dubbel glas dat nu aan vervanging toe is. Eerst het glas bekijken is daar slim: HR++ vanaf € 120 per m2. Zie kozijnen in een woning uit de jaren tachtig en negentig.

De Heemse-wijken

De wijken Hazenbos, Heemserbos, Heemsermars en Norden bij Heemse stammen uit de jaren zestig en zeventig. Daar zijn oudere kozijnen vaker toe aan vervanging. Zie kozijnen in een rijtjeshuis uit de jaren zestig en zeventig.

Marslanden: recent gebouwd

Marslanden is van de jaren 2000 en 2010. De kozijnen daar zijn relatief jong, met moderne profielen en grote ramen. Het gaat meestal om kleur, beslag of een uitbreiding met een schuifpui. Zie schuifpui en aluminium kozijnen.

Gramsbergen, Dedemsvaart en de dorpen

In de gemeente liggen Gramsbergen, Dedemsvaart, Slagharen, Lutten en Kloosterhaar, met meer vrijstaande woningen en boerderijen. Een vrijstaande woning kost vanaf € 24.000 voor alle kozijnen. Zie kozijnen in een boerderij.

Aan de Vecht

Bij water is vocht een thema: goede afwatering en afkitting zijn belangrijk. Zie kozijnen onderhouden en condens op ramen.

Branden en wederopbouw in steen

Hardenberg brandde in 1497 en op 8 mei 1708 grotendeels af, en werd daarna in steen herbouwd. Van het kasteel Hardenbergh, gebouwd in 1227 en in 1518 gesloopt, staat niets meer; op die plek staat de Höftekerk uit 1890.

De Stephanuskerk is uit 1362 tot 1400. Het centrum is in de loop van de twintigste eeuw gemoderniseerd, waarbij veel van het oorspronkelijke karakter verloren ging; in 2008 kwamen er nieuwe winkels en appartementen rond het marktplein.

Appartementen en winkelpanden hebben vaak aluminium kozijnen. Zie kozijnen vervangen in een appartement en aluminium kozijnen.

Heemse en de landhuizen

Aan de overkant van de Vecht ligt Heemse met de landhuizen Nijenstede (1854) en Welgelegen (1856), en de molen De Oelemölle. Daar staan woningen met een heel ander karakter dan in de nieuwe wijken: groot, vrijstaand en met veel gevel. Voor zulke huizen is maatwerk gebruikelijk.

Lees kozijnen in een boerderij en houten kozijnen.

Wavin, spoor en groei

Eind jaren vijftig vestigde Wavin zijn belangrijkste productievestiging in Hardenberg; het bedrijf werd de belangrijkste werkgever. Sinds 1905 loopt de spoorlijn Zwolle-Stadskanaal, en de N34, N343 en N36 ontsluiten de stad.

In aanbouw zijn Marslanden en het bedrijventerrein Haardijk, en er worden woningen gebouwd in Marsch-Kruserbrink. Groei betekent dat er continu nieuwe kozijnen worden geplaatst, en dat de oudere wijken om beurten aan de beurt komen voor onderhoud.

Zie kozijnen vervangen in fasen om dat te plannen.

Station, postkantoor en gemeentehuis

Station Hardenberg uit 1903 is ontworpen door Eduard Cuypers, het oude postkantoor is uit 1912, de LOC uit 2007 en het gemeentehuis uit 2012. Cobouw koos het gemeentehuis in een verkiezing tot lelijkste gebouw van 2010 tot 2015. Het toont dat het centrum een mengeling is van oud en nieuw, met uiteenlopende gevels.

In zo'n gevarieerd stadsbeeld is er meer vrijheid in de keuze van kozijnen dan in een beschermd centrum. Zie kozijnkleuren kiezen.

Klepperstad aan de Voorstraat

Hardenberg staat ook bekend als Klepperstad. Vroeger was er een klepperman aangesteld, een soort nachtwacht, die 's avonds met een klepper de tijd omriep en controleerde op brandgevaar. Op 8 mei 1708 brandde de stad bijna volledig af nadat een vuur was ontstaan; bij de wederopbouw werden de overwegend houten huisjes vervangen door stenen woningen.

De Voorstraat is volgens Wikipedia nu de belangrijkste winkelstraat. Wie in het oude deel woont, begint met kozijnen vervangen in de binnenstad.

In de naoorlogse jaren is het centrum gemoderniseerd, waardoor het oorspronkelijke karakter grotendeels verloren is gegaan. Eind jaren vijftig vestigde Wavin, een fabriek van buizen, haar belangrijkste productielocatie in Hardenberg. Vanaf de jaren zestig werden bij Heemse, net over de Vecht, verschillende woonwijken gebouwd.

Op het Marktplein en daaromheen is op grote schaal nieuw gebouwd, met winkels en appartementen. Woon je in een appartement, lees dan kozijnen vervangen in een appartement.

De Stephanuskerk werd gebouwd tussen 1362 en 1400 en een deel van de middeleeuwse stadsmuur is gereconstrueerd naast de kerk. Het kerkhof van Nijenstede is een van de oudste begraafplaatsen van Nederland. Zulke plekken laten zien hoe oud sommige delen van de stad zijn. Voor panden met een officiële status gelden aparte regels; lees kozijnen in een monument.

Eltem, de melkfabriek en Kamp Molengoot

Tot de twintigste eeuw was Hardenberg agrarisch. De eerste industrie was de melkfabriek Salland, in 1930 kwam een atelier van Eltem, en eind jaren vijftig Wavin. Bij Collendoorn lag Kamp Molengoot, geopend in 1941 en gesloten in 1970. Het zijn markeringen in een geschiedenis die de woningvoorraad heeft gevormd.

De naoorlogse groei zie je in de wijken Heemse, Baalder en Baalderveld, met kozijnen uit meerdere decennia. Zie kozijnen in een woning uit de jaren tachtig en negentig.